Konuşun yazıya dökülsün!

Türk teknoloji ÅŸirketi CTD Systems, bir ilke imza atarak, Türkçe konuÅŸmaları bilgisayarda yazıya dönüştüren ”dikte” yazılımını geliÅŸtirdi.

Klavyeyi ortadan kaldıracak yeni teknoloji, kullanıcının sesini bir kez bilgisayara tanıtmasının ardından devreye giriyor ve sesle bilgisayara komut da verilebiliyor.

CTD System A.Åž Ar-Ge Müdürü Çetin Çetintürk, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Türk araÅŸtırmacıları ve giriÅŸimcilerinden oluÅŸan ÅŸirketlerinin, konuÅŸma tanıma sistemleri üzerine 8 yıldır yürüttüğü çalışmalar sonucu ”dikte” isimli yazılımı geliÅŸtirmeyi baÅŸardığını bildirdi. Çetintürk, ”dikte”nin bugüne kadar ”dünyada yapılmış ilk ve tek Türkçe konuÅŸma-tanıma sistemi” olduÄŸunu belirtti.

Dikte’nin, aynı zamanda ”en yüksek kapasiteli” konuÅŸma tanıma sistemi de olduÄŸunu söyleyen Çetintürk, ”Bundan sonra Türkçe yazıları, konuÅŸarak bilgisayara yazma imkanına sahip olunacak” dedi.

-”TÃœRKÇE’YE UYARLAMAK ÇOK ZORDU”

Türkçenin sondan eklemeli bir dil olduÄŸundan kelime çeÅŸitliliÄŸinin çok olduÄŸunu vurgulayan Çetintürk, ”Bu nedenle bugüne kadar kimse bu konunun yanına bile yanaÅŸamadı. GeliÅŸtirdiÄŸimiz Türkçe konuÅŸma tanıma sistemi, aynı zamanda dünyanın en yüksek kapasiteli, en hızlı sistemi. Algoritmalar, bugünün en modern iÅŸlemcilerini sonuna kadar kullanıyor. Hatta 4 çekirdekli iÅŸlemciler ÅŸu an yetmiyor, 16 çekirdekli istiyoruz. Çünkü insanın algılaması ve tanımasıyla yarışıyoruz” ifadesini dile getirdi.

Çetintürk, söz konusu teknolojinin kullanımı ile ilgili şöyle konuştu:

”Dikte kullanılırken, kullanıcının mikrofon takması ya da masasında mikrofon bulundurması gerekiyor. KonuÅŸurken mümkün olduÄŸunca düzgün telaffuz etmesi, cümleleri doÄŸru seslendirmesi gerekiyor. Kullanıcının sesini ilk baÅŸta bilgisayara tanıtması iÅŸlemi 3-4 saat sürüyor. Bu esnada ekranda görülen yazılar uygun bir ÅŸekilde telaffuz ediliyor. Hem kullanıcının sesini bilgisayar öğreniyor, hem de kullanıcı sistemi ne ÅŸekilde kullanması gerektiÄŸini öğreniyor.

Böylece kullanıcının konuşarak yazı yazması, hatta bunun ötesinde konuşarak elektronik posta yollama gibi klavye ya da mouse kullanarak yapılabilecek komutları da sesle yapması mümkün oluyor.

DiÄŸer kullanımında ise dikte ile chat programlarında da sesi yazıya dönüştürerek karşı tarafa iletebiliyor. Yazılım paketinde outlook entegrasyonu opsiyonel olarak sunuluyor. Birtakım komutları sesle verebiliyorsunuz.”

-300 MÄ°LYAR KELÄ°ME KAPASÄ°TESÄ°-

Çetintürk, geliştirdikleri sistemin bir kelime kökünden 16 milyon kelime türetebildiğini, 25 bin kökü tanıyabildiğini, teorik kelime kapasitesinin de 300 milyar dolayında olduğunu kaydetti.

Ä°ngilizce ve Rusça dillerinde konuÅŸma tanıma sistemlerinin 2000′lerden itibaren bulunduÄŸunu anlatan Çetintürk, ”Sistemimize en yakın teknoloji ile farkımız 10 bin kelime yüz bin kelime deÄŸil. Sistemi, birkaç milyon kat daha fazla bir kapasiteye sahip olarak geliÅŸtirdik. Önümüzdeki yıldan itibaren biz bu iÅŸi bütün dünyaya öğretir hale, teknolojiyi tüm dünyaya biz satar hale geleceÄŸiz, çok iddialıyız” diye konuÅŸtu.

Türkçe versiyonun ardından İngilizce versiyonu ile de pazara çıkacaklarını, bu dil için 300 milyar kelime kapasitesinden 100 bin kelime kapasitesine geri döneceklerini ifade eden Çetintürk, şöyle konuştu:

”Böylece bizim yurt dışındaki dev rakiplerimizden çok daha iyisini yapmış olacağız. Bizim elimizdeki teknoloji hepsinden daha iyi.

Teknolojiyi geliÅŸtirebilmek için bilinen konuÅŸma tanıma teorisinin ötesinde yapay zeka ve sinyal iÅŸleme algoritmalarının üzerine kurulu algoritma ve modeller geliÅŸtiriyoruz. Yakın gelecekte eÅŸya ve otomobil gibi yaÅŸamdaki pek çok alanla konuÅŸarak iletiÅŸim kurulmasını saÄŸlayan teknolojiler de geliÅŸtirilecek. 3-4 yıllık süreçte bu konuÅŸma iletiÅŸimlerinin yaygınlaÅŸtığını hep birlikte göreceÄŸiz.”

-ÖZÜRLÜLER VERSİYONU DA YOLDA-

Genel versiyonun gelecek hafta teknomarketlerde yerini almasının ardından ortopedik ve görme özürlüler için de ek paketlerin çıkacağını, bu teknolojinin, özürlülerin pek çok iÅŸini kolaylaÅŸtıracağını belirten Çetintürk, ”Türkiye’de çok ciddi bir görme özürlü grup var. Bu insanlar da artık kendilerine gelen yazıları okuyabilecekler ve cevaplayabilecekler. Ortopedik özürlülerin klavye kullanamayanların da bilgisayar kullanması için önemli bir imkan doÄŸmuÅŸ oldu” diye konuÅŸtu.

Çetintürk, söz konusu yazılımın hedef kitlesi ile ilgili şu bilgileri verdi:

”Ãœlkemizde kitap ya da tez yazmak isteyen çok kıymetli bilim adamları ve sanatçılar var. Ancak bunun için vakitleri yok. Böyle bir teknoloji onların yazım süreçlerini çok kolaylaÅŸtıracağı için aslında biz bu iÅŸin bilim ve teknoloji ile sanatın geliÅŸimine de katkıda bulunacağını düşünüyoruz.”

Algoritmaları çalıştırmak için Ä°ntel ile iÅŸ birliÄŸine gittiklerini bildiren Çetintürk, ”Dikte”nin, Ä°ntel’in iÅŸlemci teknolojisinde iyi sonuçlar verdiÄŸini belirterek, ”En kısa zamanda en doÄŸru sonucu verebilmek için en hızlı iÅŸlemciyi kullanmamız gerekiyor. Ä°ntel ile bu yönde bir iliÅŸkimiz var” dedi.

Çetintürk, bir süre sonra konferanslarda, toplantılarda yapılan konuşmaları da tanıyabilen sistemleri pazara sunacaklarını bildirdi.

-İNTEL, AR-GE DESTEĞİ VERDİ-

Ä°ÅŸlemci teknolojilerinin önde gelen firmalarından Ä°ntel’in desteÄŸiyle oluÅŸturulan ”Dikte” ile ilgili açıklama yapan Ä°ntel Teknik Çözümler Müdürü Uygar Doyuran da teknolojinin, CTD’nin ürünü olduÄŸunu vurgulayarak, Ä°ntel’in, geliÅŸtirilen yazılımın performansının optimize edilmesi konusunda CTD ile ortak çalıştığını anlattı.

”Dikte”nin, Ä°ntel’in çok çekirdekli iÅŸlemcileri üzerinde yüksek performansla çalıştığını belirten Doyuran, ”Bundan önce Türkçe konuÅŸmaları tanıyan bir sistem yoktu ve ÅŸu an dünyadaki en hızlı teknolojiye sahip bir sistem bu. Bugün bu ürüne rahatlıkla sahip olabiliyorsunuz. Daha önce klavye ve mouse kullanarak yapılan pek çok komutu artık konuÅŸarak yapabileceÄŸiz. Bazı komutları da konuÅŸarak vereceÄŸiz” dedi.

Doyuran, Ä°ntel’in, ABD’de 150 ülkenin yeni teknoloji geliÅŸtiricilerinin katıldığı yarışmasında ”Dikte”nin yarıştığını ve ürünün birinci seçildiÄŸini sözlerine ekledi.

STAR